Торғай неолиті: зерттеудің кейбір нәтижелері мен келешегі
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.1.31.46Кілт сөздер:
неолит ТургаяАңдатпа
Мақала Торғай неолитіне арналған. Жұмыстың мақсаты – ХХ ғасырдың соңы – XXI ғасырдың басын- да жүргізілген зерттеулердің кейбір нәтижелерін қорытындылау. Неолит дәуіріндегі Торғайдың негізгі тұрғындары – маханджар мәдениетінің тайпалары. Маханджар мәдениетін зерттеу барысында Торғайдың неолиттік тұрғындарының тұрмыс-тіршілігінің негіздері (шаруашылық, тас бұйымдарын дайындау, қыш өндірісі және т.б.) қайта қалпына келтірілді, бұл ретте изотоптық, петрографиялық және бинокулярлық және палеозоологиялық талдаулардың деректері тартылды. Мақалада сонымен қатар маханджар мәдениетінің шығу тегі, маханджар тұрғындарының қоныс аударуының мүмкін жолдары мен Орал бойы неолиттік тайпа- ларымен байланысы және Торғайдың соңғы неолит дәуірін зерттеуге қатысты мәселелер де қарастырылған. Торғай ойсының аумағы ежелден-ақ Орта Азия мен Орал, Сібір арасындағы «дәліз», яғни байланыс аймағы және Еуразияға жылжыған көші қон үрдісінің маңызды бөлігі болды.
Әдебиеттер тізімі
Astafyev, A. E. 2014. Neolit i eneolit poluostrova Mangyshlak. Materialy i issledovaniya po arheologii Kazakhstanа. T. VI (Neolithic and chalcolithic of the Mangyshlak peninsula. Materials and research on the archaeology of Kazakhstan. Vol. 6). Astana: Margulan Institute of Archaeology (in Russian).
Zhalelov, A. A. 2022. In: Mussayeva, R. (ed.). Akhinzhanovskie chteniya–2022 (Akhinzhanov readings–2022). Almaty: Margulan Institute of archaeology, 122–126 (in Russian).
Zakh, V. A. 2009. Khronostratigrafiya neolita i rannego metalla lesnogo Tobolo-Ishimiya (Chronostratigraphy of the Neolithic and Early Metal of the forest Tobol-Ishim region). Novosibirsk: “Nauka” Publ. (in Russian).
Logvin, A. V. 2002. In: Izvestiya MON NAN Kazakhstana. Ser. obshestv. nauk (News of the Ministry of Education and Science National academy of sciences of Kazakhstan. Social sciences ser), 1, 15–23 (in Russian).
Logvin, V. N. 1991. Kamennyi vek Kazahstanskogo Pritobolya (mezolit–eneolit) (Stone Age of the Kazakhstan Tobol river region (Mesolithic–Eneolithic)). Almaty: Kazakh State Pedagogical University (in Russian).
Logvin, A. V., Shevnina, I. V. 2007. In: Otan tarihy (History of the homeland), 3, 174–185 (in Russian).
Logvin, A. V., Shevnina, I. V. 2021. In: Stratum plus, 2, 15–29 (in Russian).
Markov, G. E. 1961. In: Vestnik MGU (Bulletin of Moscow State University), 3, 67–82 (in Russian).
Tulenbayev, N. S., Urstemov, M. E., Stepanenko, P. V. 2023. In: Mussaeva, R. (ed.) Akhinzhanskie chteniya–2023 (Akhinzhanov readings–2023). Almaty: Margulan Institute of archaeology, 197–201 (in Russian).
Shevnina, I. V. 2014. Goncharstvo neoliticheskikh plemen Torgaya (Pottery of the Neolithic tribes of Turgai). Astana: Branch of Institute of archaeology in Astana (in Russian).
Shevnina, I. V. 2015. In: Tsetlin, Y. B. (ed.). Sovremennye podhody k izucheniyu drevney keramiki v arkheologii (Modern approaches to the study of ancient ceramics in archaeology). Moscow: Institute of archaeology RAS, 155–163 (in Russian).
Shevnina, I. V. 2018. In: Vestnik YuUrGU. Seriya «Sotsialno-gumanitarnye nauki (Bulletin of South Ural State University. Social Sciences and the Humanities ser.), 4, 63–74 (in Russian).
Shevnina, I. V. 2019. Keramika epohi neolita Turgaiskogo progiba (Neolithic ceramics of the Turgai Depression): abstract of Thesis Cand. of Historical sciences. Kemerovo (in Russian).
Shevnina, I. V. 2022. In: Povolzhskaya arheologiya (The Volga River Region Archaeology), 3 (41), 135–150 (in Russian).
Shevnina, I. V., Logvin, A. V. 2020. In: Stratum plus, 2, 57–69 (In Russian).
Shevnina, I. V., Logvin, A. V. 2022. In: Vestnik arheologii, antropologii i etnografii (Bulletin of Archaeology, Anthropology and Ethnography), 3, 5–16 (in Russian).
Shorin, A. F., Vilisov, E. V., Shorina, A. A. 2015. In: Rossiyskaya arheologiya (Russian Archaeology), 1, 5–18 (in Russian).
Yakovleva, E. S. 2018. In: Vybornov, A. A. (ed.). XXI Uralskoye arkheologicheskoye soveshchaniye (21st Urals Archaeological Conference). Samara: “Porto-Print” Publ., 86–88 (in Russian).
Outram, A. K., Stear, N. A., Bendrey, R., Olsen, S., Kasparov, A., Zaibert, V., Thorpe, N., Evershed, R. P. 2009. In: Science, 325 (5919), 1332–1335 (in English).
Casanova, E., Knowles, T. D. J., Outram, A. K., ... Logvin, А., Shevnina, I., Evershed, R. P. 2022. In: Archaeological and Anthropological Sciences, 14(9). DOI: 10.1007/s12520-022-01630-2 (in English).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Ирина Викторовна Шевнина, Андрей Викторович Логвин (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
