Шығыс Арал бойы жетіасар мәдениетінің тұрғындары I мыңж. көші-қон дәуірінде антропологиялық деректер бойынша
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.2.116.128Кілт сөздер:
биоархеология, ерте ортағасыр, Жібек жолы, көші-қон, палеодемография, краниалдық және посткраниалдық морфологияАңдатпа
Біздің зерттеу тақырыбымыз – Л.М. Левинаның жетекшілігімен жүргізілген 1980 жылдардағы Хорезм археологиялық – этнографиялық экспедициясының қазбаларынан алынған антропологиялық коллекция. Олар б.д.д. І мыңж. аяғынан VIII ғ. аралығымен мерзімделетін 600 ден астам жерлеу орнынан алынған қаңқаларды құрайды. Палеодемография, геометриялық морфометия, остеометрия және палеопатология әдістерін қолдану әртүрлі хронологиялық кезеңдердегі Шығыс Арал бойы тұрғындарының өмір сапасы жайын- да қорытынды жасауға, сонымен қатар оның құрылымының қалыптасуына әсер ететін көші-қон ағыстарының шамамен бағыттары мен масштабын бағалауға мүмкіндік береді.
Әдебиеттер тізімі
Alexeev, V. P. 1966. Osteometriya. Metodika antropologicheskikh issledovaniy (Osteometry. Methodology of Anthropological Research). Moscow: “Nauka” Publ. (in Russian).
Alexeeva, T. I., Bogatenkov, D. V., Lebedinskaya, G. V. 2003. Vlakhi. Antropo-ekologicheskoe issledovanie (po materialam srednevekovogo nekropolya Mistikhali) (Vlakhs. Anthropo-ecological study (based on materials from the medieval cemetery of Mistihali)). Moscow: “Nauchnyi Mir” Publ. (in Russian).
Buzhilova, A. P., Mednikova, M. B. 1993. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 2 (1). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 253–270 (in Russian).
Buzhilova, A. P. 1995. Drevnee naselenie (paleopatologicheskie aspekty issledovaniya) (Ancient population (paleopathological aspects of research)). Moscow: Institute of Archaeology RAS (in Russian).
Vadetskaya, E. B. 1992. In: Moshkova, M. G. (ed.). Stepnaya polosa Aziatskoy chasti SSSR v skifo-sarmatskoe vremya (Steppe belt of the Asian part of the USSR in the scythian-sarmatian period). Moscow: “Nauka” Publ., 236–246 (in Russian).
Kiyatkina, T. P. 1993. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 2 (1). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 224–242 (in Russian).
Kiyatkina, T. P. 1995. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 5 (5). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 282–289 (in Russian).
Levina, L. M. 1996. Etnokulturnaya istoriya Vostochnogo Priaralya. I tysyacheletiye do n.e. – I tysyacheletiye n.e. (Ethnocultural history of the Eastern Aral Sea region. 1st millennium BCE – 1st millennium AD). Moscow: “Vostochnaya literatura” Publ. (in Russian).
Mandelstam, A. M. 1975. In: Otnosheniye drevnikh kultur Sibiri s kulturami sopredelnykh territoriy (The relationship of ancient cultures of Siberia with the cultures of neighboring territories). Novosibirsk: Institute of History, Philology, and Philosophy SB RAS, 229–238.
Mandelstam, A. M., Gorbunova, N. G. 1992. In: Moshkova, M. G. (ed.). Stepnaya polosa Aziatskoy chasti SSSR v skifo-sarmatskoe vremya (Steppe belt of the Asian part of the USSR in the scythian-sarmatian period). Moscow: “Nauka” Publ., 13–20 (in Russian).
Mednikova, M. B. 1993 In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 3 (2). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 248–267 (in Russian).
Mednikova, M. B. 2000. In: Olkhovskiy, V. S. (ed.). Arkheologiya, paleoekologiya i paleodemografiya Evrazii (Archaeology, paleoecology and paleodemography of Eurasia). Moscow: “Geos” Publ., 70–78 (in Russian).
Mednikova, M. B. 2020. In: Vestnik arheologii, antropologii i etnografii, 3 (50), 110–119 (in Russian).
Mednikova, M. B., Buzhilova, A. P. 1993. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 3 (2). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 267–277 (in Russian).
Mednikova, M. B., Tarasova, A. A., Chechyotkina, O. Y., Petrova, K. A. 2020. In: Vestnik VolGU. Seriya 4. Istoriya. Regionovedeniye. Mezhdunarodnyye otnosheniya (Science Journal of Volgograd State University. History. Area Studies. International Relations), 25 (4), 84–102 (in Russian).
Mednikova, M. B., Chechyotkina, O. Y., Petrova, K. A., Tarasova, A. A. In: Vestnik arheologii, antropologii i etnografii, 4, 117-127 (in Russian).
Mednikova, M. B., Evteev, A. A., Chechyotkina, O. Y., Petrova, K. A., Mangriges, G., Tarasova, A. A. 2023. In: Vestnik VolGU. Seriya 4. Istoriya. Regionovedeniye. Mezhdunarodnyye otnosheniya (Science Journal of Volgograd State University. History. Area Studies. International Relations), 28 (4), 72-93 (in Russian).
Polosmak, N. V., Karpova, E. V., Amosov, E. V. 2020. In: Arkheologiya, etnografiya i antropologiya Evrazii (Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia), 3 (48), 50-58 (in Russian).
Rykushina, G. V. 1993. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 2 (1). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 243–252 (in Russian).
Rykushina, G. V. 1995. In: Nizoviya Syrdarii v drevnosti (Lowlands of the Syr Darya in antiquity). Vol. 5 (5). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 290–303 (in Russian).
Strabon. 1994. Geografiya v 17 knigakh. Reproductivnoye vosproizvedeniye teksta izdaniya 1964 g. (Geography in 17 books. Reprint reproduction of the 1964 edition). Moscow: “Ladomir” Publ. (in Russian).
Khojayov, T. K., Kiyatkina, T. P. 2002. In: Zubov, A. A., Aksyanova, G. A. (eds.). Na putyakh biologicheskoy istorii chelovechestva (On the paths of the biological history of mankind). Moscow: Institute of Ethnology and Anthropology RAS, 2, 56-85 (in Russian).
Khojayov, T. K., Khojayova, G. K. 2021. Vestnik antropologii (Herald of Anthropology), 1 (53), 202–218 (in Russian).
Tolstov, S. P. 1962. Po drevnim deltam Oksa i Yaksarta (Along the ancient deltas of the Oxus and Jaxartes). Moscow: “Vostochnaya litertura” Publ. (in Russian).
Yatsenko, S. A. 2006. In: Smagulov, E. A. (ed.). Turan-Turkestan: problemy kulturno-istoricheskoy preemstvennosti. Drevnost i srednevekovve (Turan-Turkestan: problems of cultural and historical continuity. Antiquity and Middle Ages). Turkistan, 320–328 (in Russian).
Buzhilova, A. P., Mednikova, M. B. 1999. In: Homo, 50 (1), 66–79 (in English).
Bookstein, F. L. 1991. Morphometric tools for landmark data: geometry and biology. Cambridge: Cambridge Univ. Press (in English).
Kolltveit, G. 2021. In: Antiquity, 1–5 (in English).
Schmidt, R. W., Evteev, A. 2014. In: Anthropological Science, 122 (3), 137–148 (in English).
Zelditch M. L. 2004. Geometric morphometrics for biologists: a primer. New York: Elsevier Academic Press (in English).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Мария Борисовна Медникова, Анна Анатольевна Тарасова, Ольга Юрьевна Чечеткина, Кристина Александровна Петрова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
