Менгу Темір ханның бұлғар дирхамының (1277–1281 жж.) үш фракциясы турасында
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2024.2.280.286Кілт сөздер:
монета, дирхам, фракция, метрология, Бұлғар уәлаяты, Менгу Темір хан, XIII ғасырАңдатпа
Мақалада 1277–1281 жылдары соғылған күміс монетаның бір түрінің метрологиялық және вариациялық ерекшеліктері талданады. Автор барлық белгілі даналардың салмағын келтіре отырып, үш жеке салмақ тобының, яғни номиналдардың бар екендігі туралы қорытындыға келеді. Монета бөлшектерінде аз-маз ғана өзгешеліктер болса да, барлық даналарға ортақ ақпарат ретінде монетаны шығарған Менгу Темірдің аты мен оның таңбасы бейнеленген. Барлығының артқы жағында діни символдың бөлігі – «Алладан басқа Құдай жоқ» деп жазылған. Тағы бір ортақ белгі топонимнің - шығарылған жер атауының көрсетілмеуі. Ең көп тіркелгені С/35 монетасының 43 данасы, бұл салмақ гистограммасын құрып, 1,08±0,02 г мәніне тең моданы анықтауға мүмкіндік берді. С/34 монетасының базасы әлдеқайда аз – 7 фракция, ал С/36 – 10 дирхам. Біріншісінің орташа салмағы 0,45 г, екіншісінікі – 1,49 г. Осы мәндерді алғаннан кейін автор бір типтегі үш номинал бір мезгілде қолданыста болған деген қорытындыға келеді.
Әдебиеттер тізімі
Bugarchev, A. I., Petrov, P. N. 2015. In: Zakharov, E. V. (ed.). Numizmaticheskie chteniya Gosudarstvennogo Istoricheskogo muzeya (Numismatic readings of the State Historical Museum). Moscow: State Historical Museum, 79–85 (in Russian).
Bugarchev, A. I., Petrov, P. N. 2018. Monetnie kladi Bulgarskogo vilayata XIII – pervoy chetverty XIV vv. (Coin treasures of the Bulgarian vilayat of the 13th – first quarter of the 14th centuries). Kazan: Marjani Institute of History of the Academy of Sciences of the Republic of Tatarstan (in Russian).
Petrov, P. N. (ed.). 2004. Drevnosti Povolzhiya i drugih regionov (Antiquities of the Volga river region and other regions) V. Moscow: “Numizmaticheskaya literature” Publ. (in Russian).
Likhachev, A. F. Katalog kollektsii jochidskih monet, prinadlezhashchih A.F. Likhachevu. Otdel rukopisey i redkih knig Nauchnoy Biblioteki Kazanskogo Gosudarstvennogo universiteta (Catalog of the collection of Dzhuchid coins belonging to A.F. Likhachev. Manuscript. Department of Manuscripts and Rare Books of the Scientific Library of Kazan State University). No. 183 (in Russian).
Petrov, P. N. 2010. In Zolotoordynskaya tsivilizatsiya (Golden Horde civilization) 3, 121–149 (in Russian).
Singatullina, A. Z. 2003. Juchidskie monety povolzhskih gorodov XIII v. (Dzhuchid coins of the Volga cities of the 13th century). Kazan: “Zaman” Publ. (in Russian).
Fren, Kh. M. 1832. Monety hanov Ulusa Juchieva ili Zolotoy Ordy s monetami raznyh inyh muhammedanskih dinastiy v pribavlenii (Coins of the khans of Ulus Dzhuchy or the Golden Horde with coins of various other Muhammedan dynasties in addition). St. Petersburg (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2024 Алексей Игоревич Бугарчев (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
