Архелогия бұйымдарын көрмеге қою Оңтүстік Арал бойы керамика өндірісі эволюциясын салыстыру және зерттеу стилі ретінде
(И.В. Савицкий атындағы Қарақалпақстан Республикасының Мемлекеттік өнер музейі көрмесінің негізінде)
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.2.318.331Кілт сөздер:
археология, көрме, керамика, өнер музейі, ХАЭЭ, экспозицияАңдатпа
Мақала И.В. Савицкий атындағы ҚР МӨМ археология бөлімі ұйымдастырған археологиялық көрмені талдауға арналған. Көрмені ұйымдастыру тәжірибесі Оңтүстік Арал бойының археологиялық мұрасының хронологиялық шеңбері жайында мәлімет береді. Тақырыптық экспозиция Ежелгі Хорезм ескерткіштерінің зерттелуін алғаш рет тек керамикалық өндірістің дамуы жағынан ғана емес, оның ары қарай материалдық мәдениет тарихын зерттеу үшін қажеттігін көрсетеді. Біздің көрме тарих ғылымын дәріптеу контексінде қазіргі қоғамда тарихи-мәдени мұраны сақтау тәсілі ретінде ерекше маңызға ие болуда. Табылымдарды көрсету ХАЭЭ археологтарының бірнеше буынының, сонымен қатар археологияның қарақалпақ мектебінің жұмыстарының заңды қорытындысы болып табылады. Археологиялық көрмені құру және туристік индустрияны танымал ету мүмкіндігі арқылы хронологиялық шеңберді кеңейту мәселесі ары қарай зерттеу қызығушылығын тудырады. Көрме ғалымдарға, ежелгі және ортағасырлық мәдениет тарихын алғашқы ашушыларға, археологияның қарақалпақ мектебінің негізін қалаушыларға арналған өзіндік алғыс болып табылады.
Әдебиеттер тізімі
Abdullaev, K. 1979. In: Istoriya materialnoy kultury Uzbekistana (History for material culture of Uzbekistan), 76–78 (in Russian).
Andrianov, B. V. 1969. Drevnie orositelnye sistemy Priaralya (v svyazi s istoriei vozniknoveniya i razvitiya oroshayemogo zemledeliya) (Ancient irrigation systems of the Aral region (in connection with the history of the emergence and development of irrigated agriculture)). Moscow (in Russian).
Atagarryev, E. 1986. Srednevekovyi Dekhistan: istoriya i kultura goroda Yugo-Zapadnogo Turkmenistana (Medieval Dekhistan: history and culture of the city in Southwest Turkmenistan). Leningrad: “Nauka” Publ. (in Russian).
Vyazmitina, M. I. 1945. In: Trudy AN UZSSR (Proceedings of the Academy of Sciences of the Uzbek SSR). Tashkent, 2, 35 (in Russian).
Vakturskaya, N. N. 1959. In: Trudy Khorezmskoy arkheologo-etnograficheskoy ekspeditsii (Transactions of the Khorezm archaeological-ethnographic expedition), Moscow, 4, 261–342 (in Russian).
Veirman, V. V. 1974. Iskusstvo arabskikh stran i Irana VII – XVII vv. (Art of the Arab countries and Iran from the 6th to the 17th centuries). Moscow (in Russian).
Vorobyova, M. G. In: 1959. In: Trudy Khorezmskoy arkheologo-etnograficheskoy ekspeditsii (Transactions of the Khorezm archaeological-ethnographic expedition), Moscow, 63–220 (in Russian).
Dospanov, O. T. 1992. Zhampyk kala orta asirler esteligi (Jambyk kala – the Middle ages site). Nokis: “Bilim” (in Uzbek).
Dospanov, O. T. 2023. In: Ibragimov, R. Z. (ed.). O’rta Osiyo tarihi va arxeologiyasi (Middle Asia history and archaeology). Termez, 8, 35–40 (in Uzbek).
Dudakov, A. S. 1990. In: Obshchestvennyye nauki v Uzbekistane (Social sciences in Uzbekistan). Tashkent, 11, 48–50 (in Russian).
Iskanderova, A. D., Sultanova, M. N. 2022. In: Arkheologiya Evraziiskikh stepei (Archaeology of Eurasian steppes), 3, 57–73 (in Russian).
Kdyrniyazov, M. Sh. 1989. Materialnaya kultura gorodov Khorezma v XIII-XIV vv (Material culture of Khorezm cities in the 13th–14th centuries). Nukus (in Russian).
Kdyrniyazov, M. Sh. 2006. In: Zapiski Vostochnogo Otdeleniya Rossiyskogo Arkheologicheskogo Obschestva (Memoirs of the Oriental Department of the Russian Archaeological Society). New ser. II (XXII). St. Petersburg: Peterburgskoe vostokovedenie, 122–124 (in Russian).
In: Fund of registration and storage of the State Museum of the Art named after I.V. Savitsky. Folders No. 13–22.
Manylov, Yu. P. 1974. Arkheologicheskie pamyatniki Sultanuizdaga epokhi antichnosti i srednevekovya (Archaeological sites of Sultanuizdag from antiquity and the Middle Ages): abstract of Thesis Cand. of Historical sciences. Tashkent (in Russian).
Nerazik, E. E. 1959. In: Trudy Khorezmskoy arkheologo-etnograficheskoy ekspeditsii (Transactions of the Khorezm archaeological-ethnographic expedition), Moscow, 4, 221–260 (in Russian).
Nerazik, E. E. 1966. Selskie poseleniya Afrigidskogo Khorezma (po materialam Berkutkalinskogo oazisa) (Rural settlements of Afrigidian Khorezm (based on materials from the Berkutkalinsky oasis)). Moscow: “Nauka” Publ. (in Russian).
Nerazik, E. E., Savitsky, I. V., Manylov, Yu. P. 1975. In: Vestnik Karakalpakskogo filiala Akademii nauk Uzbekistana (Bulletin of the Karakalpak branch of the Academy of Sciences of Uzbekistan). Nukus, 4, 54–61 (in Russian).
Nerazik, E. E. 1976. Selskoe zhilishche v Khorezme (I–XIV vv) (Rural housing in Khorezm (1st–14th centuries)). Moscow: “Nauka” Publ. (in Russian).
Terenozhkin, A. I. 1940. In: Sovetskaya Arkheologiya (Soviet archaeology), 6, 168–189 (in Russian).
Terenozhkin, A. I. 1940. In: Izvestiya UZAN (News of the Uzbekistan Academy of Sciences), 6, 56–61 (in Russian).
Terenozhkin, A. I. 1950. In: KSIA (Brief communications of the Institute of Archaeology), XXXIII, 152–169 (in Russian).
Tolstov, S. P. 1946. In: KSIA (Brief communications of the Institute of Archaeology), XIII, 145–149 (in Russian).
Tolstov, S. P. 1948. Po sledam drevnekhorezmiiskoi tsivilizatsii (In search of the ancient Khorezmian civilization). Moscow; Leningrad: USSR Academy of sciences (in Russian).
Tolstov, S. P. 1949. In: KSIA (Brief communications of the Institute of Archaeology), XXVIII, 26–27 (in Russian).
Tolstov, S. P. 1957. In: Sovetskaya Arkheologiya (Soviet archaeology), 4, 31–59 (in Russian).
Trever, K. V., Yakubovsky, A. Y., Voronets, M. E. 1950. Istoriya narodov Uzbekistana. T. 1. S drevneishikh vremen do nachala XVI veka (The history of the peoples of Uzbekistan. Vol. 1. From ancient times to the beginning of the 16th century). Tashkent: Uzbek SSR Academy of Sciences (in Russian).
Khodzhaniyazov, G., Kdyrniyazov, M. Sh. 1989. In: Pugachenkova, G. A. (ed.). Izobrazitelnoe i prikladnoe iskusstvo. Kultura Srednego Vostoka (Fine and Applied Arts. Culture of the Middle East). Tashkent: “Fan” Publ., 91–101 (in Russian).
Yagodin, V. N. 1981. In: Kosymbetov, I. K., Yagodin, V. N. (eds.). Arheologicheskie issledovaniya v Karakalpakii (Archaeological research in Karakalpakstan). Tashkent: “Fan” Publ. (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Октябрь Турганбаевич Доспанов (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
