Бараба орманды даласындағы кейінгі неолит – ерте металлдың «бедерлі шұңқырлы қауымдастығы» керамикаларының технико-технологиялық ерекшеліктері: хронологиялық дифференциация маркерін іздеу
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.2.171.178Кілт сөздер:
ежелгі қыш-құмыра жасау технологиясы, бедерлі-шұңқырлы қауымдастығы, неолит, ерте палеометалл дәуірі, Бараба орманды даласы, Батыс СібірАңдатпа
Мақалада солтүстік-батыс Барабаның «бедерлі-шұңқырлы қауымдастығы» керамикасының технологиялық ерекшеліктері салыстырылады. Старый Московский тракт 5 және Автодром-2 қоныстарындағы «бедерлі-шұңқырлы» кешендерінің материалдарына сәйкес, Бараба орманды даласында «бедерлі-шұңқырлы қауымдастығы» кем дегенде екі түрлі технологиялық дәстүрмен ұсынылған. Ерте палеометалл дәуірінің дәстүрі құстардың қауырсындары/мамығы бар формалау массаларын құрудағы тұрақтылықпен сипатталады. Керамиканың бір бөлігі органикалық ерітінділер қосылған «лайлы» шикізаттан жасалған, кейбір жағдайларда шамоттан, болжам бойынша ол кейінгі неолит дәуіріне жатады және соңғы неолиттік артындық мәдениетінің қыш ыдыстарымен технологиялық ұқсастықтары бар.
Әдебиеттер тізімі
Bobrov, V. V., Marochkin, A. G. 2011. In: Problemy arkheologii, etnografii, antropologii Sibiri i sopredelnykh territoriy (Problems of Archaeology, Ethnography, and Anthropology of Siberia and Neighbouring Territories), XVII. Novosibirsk: Institute of Archaeology and Ethnography SB RAS, 14–19 (in Russian).
Bobrov, V. V., Marochkin, A. G., Yurakova, A. Y. 2016. In: Problemy arkheologii, etnografii, antropologii Sibiri i sopredelnykh territoriy (Problems of Archaeology, Ethnography, and Anthropology of Siberia and Neighbouring Territories), XXII. Novosibirsk: Institute of Archaeology and Ethnography SB RAS, 7–11 (in Russian).
Bobrov, V. V., Marochkin, A. G., Yurakova, A. Y. 2017. In: Arkheologiya, etnografiya i antropologiya Evrazii (Archaeology, Ethnology, and Anthropology of Eurasia), 1 (45), 49–61 (in Russian).
Geninng, V. F., Gusentsova, T. M., Kondratyev, O. M., Stefanov, V. I., Trofimov, V. S. 1970. In: Problemy khronologii i kulturnoy prinadlezhnosti arkheologicheskikh pamyatnikov Zapadnoy Sibiri (Problems of chronology and cultural identity of the archaeological monuments of Western Siberia). Tomsk: Tomsk State University, 12–51 (in Russian).
Zakh, V. A. 2005. In: Vestnik arheologii, antropologii i etnografii, 5, 4–12 (in Russian).
Ivaschenko, S. N., Tolpeko, I. V. 2006. In: Istoricheskiy ezhegodnik, 2005 (Historical Yearbook, 2005). Omsk, 83–91 (in Russian).
Kiryushin, K. Y., Stepanova, N. F. 2016. In: Arkheologiya, etnografiya i antropologiya Evrazii (Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia), 3 (44), 101–110 (in Russian).
Kiryushin, Y. F. 2004. Eneolit i bronzovyi vek yuzhnotaezhnoy zony Zapadnoy Sibiri (Eneolithic and Bronze Age of the southern taiga zone of Western Siberia). Barnaul: Altai State University (in Russian).
Kosarev, M. F. 1981. Bronzovyi vek Zapadnoy Sibiri (Bronze Age of Western Siberia). Moscow (in Russian).
Lamina, E. V., Lotova, E. V., Dobretsov, N. N. 1995. Mineralogiya drevney keramiki Baraby (Mineralogy of ancient ceramics from the Baraba region). Novosibirsk: Institute of Archaeology and Ethnography SB RAS (in Russian).
Marchenko, Z. V. 2009. Kulturnaya prinadlezhnost, khronologiya i periodizatsiya arkheologicheskikh pamyatnikov srednego techeniya r. Tary (epokha neolita i bronzy) (Cultural affiliation, chronology and periodization of archaeological sites of the middle course of the River Tara (Neolithic and Bronze Age): abstract of Thesis Cand. of Historical sciences. Novosibirsk (in Russian).
Molodin, V. I. 1977. Epokha neolita i bronzy lesostepnogo Ob-Irtyshya (Neolithic and Bronze Age of the forest-steppe Ob-Irtysh Region). Novosibirsk: “Nauka” Publ. (in Russian).
Molodin, V. I. 2001. Pamyatnik Sopka-2 na reke Omi (kulturno-khronologicheskiy analiz kompleksov epokhi neolita i rannego metalla) (The Sopka-2 Site on the Omi River (cultural-chronological analysis of complexes of the Neolithic and Early Metal Ages)). Novosibirsk: Institute of Archaeology and Ethnography SB RAS (in Russian).
Bolshanik, P. V., Zhuk, A. V., Matyushenko, V. I., Tataurov, S. F., Tataurova, L. V. (compl.). 2001. Nizhnetarskiy arkheologicheskiy mikrorayon (Nizhnetarsky archaeological microdistrict). Novosibirsk: “Nauka” Publ. (in Russian).
Petrov, A. I. 2014. Epokha pozdnego neolita i ranney bronzy v Srednem Priirtyshye (Late Neolithic and Early Bronze Age in the Middle Irtysh Region). Omsk: Omsk State University (in Russian).
Rakhimzhanova, S. Z. 2018. Keramicheskie traditsii v epokhu eneolita – ranney bronzy na territorii stepnogo Ob- Irtyshskogo mezhdurechya (Ceramic traditions in the Eneolithic – Early Bronze Age on the territory of the steppe interfluve of the Ob-Irtysh): abstract of Thesis Cand. of Historical sciences. Barnaul (in Russian).
Sobolnikova, T. N. 2006. In: Sovremennye problemy arkheologii Rossii (Modern problems of archaeology of Russia). Vol. I. Novosibirsk: Institute of Archaeology and Ethnography SB RAS, 308-310 (in Russian).
Sofeykov, O. V., Savinkina, M. A., Lamikhov, L. K., Kokaulina, E. V. 1988. In: Metodicheskie problemy arkheologii Sibiri (Methodological problems of archaeology of Siberia). Novosibirsk: “Nauka” Publ., 155–173 (in Russian).
Chernetsov, V. N. 1953. Drevnyaya istoriya Nizhnego Priobya (Ancient history of the Lower Ob Region). Moscow (in Russian).
Yurakova, A. Y. 2016. In: Arkheologiya Yuzhnoy Sibiri (Archaeology of Southern Siberia), 27. Kemerovo, 155–164 (in Russian).
Yurakova, A. Y. 2017. Neolit Barabinskoy lesostepi i yuzhno-taezhnogo Priirtyshya (Neolithic of the Baraba Forest- Steppe and Southern Taiga of the Irtysh region): abstract of Thesis Cand. of Historical sciences, Kemerovo (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Алена Юрьевна Юракова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
