Защита и укрепление реставрируемых железных изделий

Рыскали Бактыгереевич Ахметкалиев; Крым Алтынбеков; Дана Кырымовна Досаева

doi:10.52967/3007-6528.2024.2.331.337

Қалпына келтірілетін темір бұйымдарды қорғау және нығайту

Авторлар

Рысқали Бақтыкерейұлы Ахметқалиев “Остров Крым” ғылыми-қалпына келтіру зертханасы Автор https://orcid.org/0000-0002-4787-937X
Қырым Алтынбеков “Остров Крым” ғылыми-қалпына келтіру зертханасы Автор https://orcid.org/0000-0002-9697-8681
Дана Қырымқызы Досаева Қазақстан Республикасы Ұлттық музейі Автор https://orcid.org/0000-0002-0383-935X

DOI:

https://doi.org/10.52967/3007-6528.2024.2.331.337

Кілт сөздер:

тоттану, темір, қалпына келтіру, қорғаныс құрамы

Аңдатпа

Бұл мақалада темірдің тоттану мәселелері, темірдегі әртүрлі сыртқы факторлар мен қоспалардың коррозияның дамуына тигізетін әсері зерттелген. Ылғалдылық, температура, қоршаған ортаның құрамы және агрессивті заттармен жанасу сияқты коррозияға әкелетін себептер анықталған. Коррозияның пайда болу тетіктері жан- жақты сипатталып, объектінің бетінен бастап оның құрылымдық өзгерістеріне дейінгі процестер қарастырылған. Бұл өзгерістер зат пішінінің бұрмалануына және жалған әсер беретін жаңа қақтың пайда болуына себеп болады. Консервация мен реставрацияға жататын темір бұйымдарды қорғау және нығайту әдістері қарастырылды. Коррозияны тежегіштерді қолдану және олардың тоттанудың әртүрлі формаларына тигізетін әсерін байқау тәжірибелері жүргізіліп, темір объектілерді қорғаудың түпкілікті нәтижесіне әсер ететін өзара әрекеттесулері анықталды. Алынған мәліметтер негізінде авторлар қорғаныс құрамын жасап, оны тәжірибелік объектілерде сәтті сынақтан өткізіп, кейін тарихи артефактілерге қолданған. Коррозияға ұшыраған темір бұйымдарды қорғау мен нығайту ісінің тәжірибелік аспектілеріне баса назар аударылды. Қорғаныс құрамын қолдану деградацияланған темірді нығайтып, коррозиялық процестерді тоқтатуға мүмкіндік берді.

Әдебиеттер тізімі

Altynbekov, K., Akhmetkaliev, R., Charlina L. 2020. In Madeni mura (Cultural heritage) 1 (22), 90–96 (in Russian).

Antropov, L. I. 1975. Teoreticheskaya elektrokhimiya (Theoretical electrochemistry). Moscow: “Vysshaya Shkola” Publ. (in Russian).

Akhmetkaliev, R. B. 2019. In Vysshaya shkola Kazahstana. (Higher School of Kazakhstan) 2 (1), 159–163 (in Russian).

Damaskin, B. B., Petriy, O. A. 1978. Osnovy teoreticheskoy elektrokhimii (Fundamentals of theoretical electrochemistry). Moscow: “Vysshaya Shkola” Publ. (in Russian).

Zhuk, N. P. 1976. Kurs teorii korrozii i zashchity metallov (Course on the theory of corrosion and protection of metals). Moscow: “Metallurgy” (in Russian).

Mukhin, V. A. 2004. Korroziya i zashchita metallov (Corrosion and protection of metals). Omsk: Omsk State University (in Russian).

Kudryavtseva, N. T. (ed.). 1975. Prikladnaya elektrokhimiya (Applied electrochemistry) / Agladze, R. I., Goffman, N. T., Kudryavtsev, N. T., Kuzmin, L. L., Tomilov, A. P. Moscow: “Chemistry” Publ. (in Russian).

Rosenfeld, I. L., Zhigalova, K. L. 1966. Uskorennyye metody korrozionnykh ispytaniy metallov (Accelerated methods of corrosion testing of metals). Moscow: “Metallurgy” Publ. (in Russian).

Fedorchenko, V. I. 2009. Korroziya metallov (Corrosion of metals). Orenburg: Orenburg State University (in Russian).

Tsybulskaya, O. N., Buravlev, I. Y., Yudakov, A. A., Chirikov, A. Y., Nikitin, Y. 2012. In Vestnik DVO RAN (Vestnik of the Far East branch of the RAS) 5, 23–31 (in Russian).

Akhmetkaliev, R. B. 2017. In European Research: Innovation in Science, Education and Technology 8 (31), 10–12 (in English).