«Досжан хазірет мешіт-қорымын» 2023 жылы зерттеу жұмыстарының алдын ала нәтижелері
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2024.2.159.177Кілт сөздер:
Досжан хазірет, медресе, мешіт-қорымАңдатпа
Мақалада Шиелі өзенінің (Ойыл өзенінің сағасы) бойында салынған қала құрылысы мен сәулет ескерткіші саналатын «Досжан хазірет мешіт-қорымына» жүргізілген археологиялық зерттеу жұмыстарының нәтижелері көрсетілген. Ақтөбе облысының аумағында орналасқан, жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген зерттеу нысаны – ХІХ ғасырдың соңымен және ХХ ғасырдың басымен мерзімделетін мемориалды кешен ретінде үлкен қызығушылық тудырады. Медресенің батыс, солтүстік және шығыс бөліктерінде жүргізілген қазба жұмыстарына сәйкес, оның халықтық сәулет өнерінің күрделі құрылысы екеніне көз жеткізуге мүмкіндік берді. Мешіт пен медресе қам кірпіштен қаланған бір қабатты ғимарат. Олар кіреберіс және жарық саңылаулары бар үй-жайлардан тұрады, сәулетші нысандарды біртұтас кешен ретінде ойластырған. Барлық бөлмелер күмбезді болып келеді. Медресе ішінен аркалар, суфалар, пештер және т.б. сынды қосымша құрылымдық элементтер анықталды.
Әдебиеттер тізімі
Azhigali, S. E., Turganbaeva, L. R. 2021. In Arheologiya, etnografiya i antropologiya Evrazii (Archaeology, ethnography and anthropology of Eurasia) Vol. 49. No. 4, 109–119 (in Russian).
Beknazarov, R. A., Azhigali, S. E., Izbasarova, G. B., Rakhbaev, K. K. 2015. Vydayushchiesya pamyatniki narodnogo zodchestva Aktyubinskoy oblasti (Outstanding monuments of folk architecture of the Aktobe region). Aktobe (in Russian).
Mamedov, A. M., Bairov, N. M., Urazmagambetov, N. N. 2022. In: Qаssенalі, А. (ed.). Arheologicheskie issledovaniya v Kazahstane–2021 (Archaeological research in Kazakhstan–2021). Astana: National Museum of the Republic of Kazakhstan, 89–93 (in Russian).
Mamedov, A. M., Bairov, N. M., Urazmagambetov, N. N., Kemeshev, E. E. 2014. In: Fondy Aktyubinskogo oblastnogo istoriko-kraevedcheskogo muzeya (Funds of the Aktobe Regional Museum of Local History) (in Russian).
Mankovskaya, L. Yu. Formoobrazovanie i tipologiya zodchestva Sredney Azii (IХ – nachalo ХХ v.) (Formation and typology of architecture in Central Asia (9th – early 20th centuries)). Tashkent: “Baktria press” Publ. (in Russian).
Kalzhan Ahun, mechet-medrese. 2017. In: Baitanayev, B. A. (ed.). Sakralnaya geografiya Kazahstana (Sacred geography of Kazakhstan). Vol. 1. Almaty: Margulan Institute Archaeology (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2024 Аслан Маликович Мамедов, Нуршат Нуркатович Уразмагамбетов, Нурсултан Майлибаевич Баиров, Ерулан Ермекович Орынбасаров, Виктор Алексеевич Амелин (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
