Шығыс Сарыарқадағы Аршалы қонысы: алдын-ала нәтижелері

Жанболат Райымқұлұлы Утубаев; Данияр Болатбекұлы Дүйсенбай; Павел Юрьевич Кучеров

doi:10.52967/3007-6528.2024.1.92.100

Шығыс Сарыарқадағы Аршалы қонысы: алдын-ала нәтижелері

Авторлар

Жанболат Райымқұлұлы Утубаев Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институты Автор https://orcid.org/0000-0002-6484-2923
Данияр Болатбекұлы Дүйсенбай Қазақстан Республикасы Ұлттық музейі Автор https://orcid.org/0000-0002-3461-1390
Павел Юрьевич Кучеров Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институты Автор https://orcid.org/0000-0002-7378-0904

DOI:

https://doi.org/10.52967/3007-6528.2024.1.92.100

Кілт сөздер:

археология, қоныс, доңғал кезеңі, қазба, тас құрал, жануар сүйектері, қыш бөлшектері

Аңдатпа

2021 жылы Павлодар облысы Май ауданында Ә.Х. Марғұлан ат. Археология институтының Сарыарқа отрядының жүргізілген іздеу-барлау жұмысының нәтижесінде Аршалы қонысы табылды. 2023 жылғы далалық маусымда жалпы ауданы 160 ш. м. жерге қазба жүргізілді. Бір тұрғын үй зерттелді. Қазба барысында 600 астам қыш бөлшектері, 1400ге жуық жануар сүйектері және отыз тас құралдар табылды. Ескерткіштің мәдени-хронологиялық атрибуциясын нақтылау мақсатында құрылыс пен табылған заттарға талдау жүргізілді. Мақалада зерттеудің алдын ала нәтижелері берілген. Аршалы қонысы Тағыбайбұлақ және Едірей-2 (Орталық Қазақстан) сияқты доңғал кезеңінің ескерткіштерімен шамамен бір хронологиялық аралықта тұр. Алдын ала б.д.д. ХІ–Х ғасырлармен мерзімдеуге болады.

Әдебиеттер тізімі

Beisenov, A. Z. 2014. In Izvestiya AltGU (News of the Altai State University) 4–1(84), 35–41 (in Russian).

Beisenov, A. Z., Loman, V. G. 2009. Drevniye poseleniya Tsentralnogo Kazakhstana (Ancient settlements of Central Kazakhstan). Almaty (in Russian).

Beisenov, A. Z., Loman, V. G., Kassenalin, A. E. 2013. In: Beisenov, A. Z. (ed.). Begazy-dandybayevskaya kultura Stepnoy Yevrazii (Begazy-Dandybai culture of Steppe Eurasia). Almaty: Margulan Institute of Archaeology; “Begazy-Tasmola”, 59–73 (in Russian).

Evdokimov, V. V. 2000. Istoricheskaya sreda epokhi bronzy stepey Tsentralnogo i Severnogo Kazakhstana (Historical environment of the Bronze Age of the steppes of Central and Northern Kazakhstan). Almaty: Margulan Institute of Archaeology (in Russian).

Evdokimov, V. V. 1988. In: Dobzhanskiy, V. N. (ed.). Problemy arkheologii Stepnoy Yevrazii (Problems of archeology of Steppe Eurasia). Kemerovo, 101–103 (in Russian).

Kasenova, A. D., Utubayev, Z. R., Kazizov, E. S. 2021. In: Onggaruly, A. (ed.). Margulanovskiye chteniya–2021 (Margulanov readings–2021). In 3 vol. Vol. 2. Almaty: Margulan Institute of Archeology, 11–22 (in Russian).

Kassenalin, A. E. 2017. In: Beisenov, A. Z., Loman, V. G. (eds.). Arkheologicheskoe naslediye Tsentralnogo Kazakhstana: izucheniye i sokhraneniye (Archaeological heritage of Central Kazakhstan: study and preservation). In 2 vol. Vol. 2. Almaty: Margulan Institute of Archeology; “Begazy-Tasmola”, 203–208 (in Kazakh).

Loman, V. G. 1987. In: Evdokimov, V. V. (ed.). Voprosy periodizatsii arkheologicheskikh pamyatnikov Tsentralnogo i Severnogo Kazakhstana (Issues of periodization of archaeological monuments of Central and Northern Kazakhstan). Karaganda, 115–129 (in Russian).

Margulan, A. Kh. 1979. Begazy-dandybayevskaya kultura Tsentralnogo Kazakhstana (Begazy-Dandybay culture of Central Kazakhstan). Alma-Ata: “Nauka” Publ. (in Russian).

Beisenov, A. Z., Svyatko, S. V., Kassenalin, A. Е., Zhambulatov, K. А., Duisenbai, D. B., Reimer, P. J. 2016. In Radiocarbon, vol. 58. Issue 01, 179–191 (in English).