Мөңке-Темірдің «каан» титулды теңгелері туралы
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.1.267.272Кілт сөздер:
теңге, дирхам, қазына, Мөңке-Темір, Бұлғар, Алтын Орда, XIII ғасырАңдатпа
Мақалада алтынорда ханы Мөңке-Темірдің Еділдің орта ағысы бойында соғылған теңгенің бір түрі қарастырылады. Дирхам Бұлғар теңге сарайында Мухаррам х.б. 678 ж. (1279 ж. мамыр–маусым) мерзімімен соғылған. Теңгелер «әл-әділ» теңеуімен «каан» титулының орналастырумен ерекшеленеді. «Каан» титулы тек Бұлғар мен Қырым теңге соғуында ғана қолданылғаны анықталған. Бұл түр 1280 жж. кезеңделетін кем дегенде үш қазына құрамынан табылды. Автор анықтағандай, «каан» титулы бар барлық күміс теңгелер үш бөлікке бөлінген. Ең ауыр даналарының салмағы 1,56 г. болып соғылған. Зерттелген түрдің артқы бетінде «Аллаға сен» деген нақыл сөз жазылған. Автор бұлғар теңгелерінің осындай сентенциялы басқа түрлерін аналог ретінде келтіреді.
Әдебиеттер тізімі
Bugarchev, A. I., Petrov, P. N. 2018. Monetnye klady Bulgarskogo vilayata XIII – pervoy chetverti XIV vv. (Coin hoards of the Bulgarian vilayet from the 13th to the first quarter of the 14th centuries). Kazan: Institute of History named after S. Mardzhani, Academy of Sciences of the Republic of Tatarstan (in Russian).
Bugarchev, A. I., Stepanov, O. V. 2022. In: Arheologiya Evraziyskih stepey (Archaeology of the Eurasian Steppes), 6, 8–13 (in Russian).
Lebedev, V. P. 2000. In: Vestnik Odesskogo muzeya numizmatiki (The Bulletin of the Odessa Museum of Numismatics), 2, 48 (in Russian).
Petrov, P. N. 2010. In: Zolotoordynskaya tsivilizatsiya (Golden Horde Civilization), 3, 121–149 (in Russian).
Petrov, P. N., Baipakov, K. M., Voyakin, D. A. 2014. Monetnoe delo i denezhnoe obrashchenie v Velikoy Mongolskoy imperii, gosudarstvah Chagataidov i Dzhuchidov na territorii Kazakhstana (Monetary affairs and monetary circulation in the Great Mongol Empire, the states of the Chagataids and the Jochids in the territory of Kazakhstan). Almaty: Margulan Institute of Archaeology (in Russian).
Singatullina, A. Z. 2003. Dzhuchidskie monety Povolzhskikh gorodov XIII veka (Jochid coins of the Volga cities of the 13th century). Kazan: “Zaman” Publ. (in Russian).
Fyodorov-Davydov, G. A. 1987. In: Fyodorov-Davydov G. A. (ed.). Bolgar. Ocherki istorii i kultury (Bolgar. Essays on history and culture). Moscow: “Nauka” Publ., 158–205 (in Russian).
Fren, K. M. 1832. Monety hanov Ulusa Dzhuchieva ili Zolotoy Ordy s monetami raznyh inyh Muhammedanskih dinastiy v pribavlenii (Coins of the khans of the Jochi Ulus or the Golden Horde with coins of various other Muhammadan dynasties). St. Petersburg. URL: https://www.zeno.ru (accessed on 27.03.2023) (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Алексей Игоревич Бугарчев (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
