Геохимиялық картаға түсіру деректері бойынша Тарханкут (Солтүстік-Батыс Қырым) түбегіндегі қола дәуірі қоныстарының шекараларын анықтау үшін далалық зерттеу әдістемесін әзірлеу
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.2.105.115Кілт сөздер:
Солтүстік Қара теңіз, Солтүстік-Батыс Қырым, қола дәуірі, қоныстар, геохимиялық картаға түсіру, әдістеме, функционалды аймақтарАңдатпа
Солтүстік-Батыс Қырымда қола дәуірі қоныстары және әктастан тұрғызылған үлкен (ұзындығы 50 м-ге дейін) сопақша және дөңгелек құрылым іздері – қабырға іргетасы анықталды. Алынған материалдар мен этнографиялық параллельдер «мал қамайтын тас қоршаулар» секілді құрылымдарды интерпретациялауға мүмкіндік берді. Мұндай конструкциялар орналасқан жерлерде функционалдық аймақтарды геохимиялық индикациялау әдісін қолдану малға арналған қоралар мен қоршаулардың болғанын растады (Тарханкут-18 қонысы, 2019–2020 жж. барлау қазбалары). Бұл құрылымдардың анықталуы айтарлықтай аумақты алып жатқан археологиялық орындардың шекараларын картаға түсіру үшін мәдени қабаттардың шөгінділерін инвазивті емес зерттеу әдісін әзірлеуге негіз болды. 2022 жылғы далалық маусымда поршеньді сынаманы, XRF-WD талдауын, шөгінділердің химиялық құрамын анықтауды және антропогендік белсенділіктің геохимиялық индикаторларын картаға түсіруді қолдану Тюмень-7 қонысындағы мәдени қабаттарды анықтау және шекараларын белгілеу бойынша пилоттық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік берді.
Әдебиеттер тізімі
Goroshnikov, A. A., Goroshnikova, Z. V. 2022. In: Lantsov, S. B., Kukleva, N. V. (eds.). Zapadnaya Tavrida v istorii i culture drevnego i srednevekovogo Sredizemnomorya (Western Taurida in the History and Culture of the Ancient and Medieval Mediterranean). Simferopol: “Arial” Publ., 202–218 (in Russian).
Guldager-Bilde, P., Attema, P., Lantsov, S. B., Smekalova, T. N., Stolba, V. F., de Haas, T., Handberg, S., Winther Jacobsen, K. 2007. In: Zuev, V. Yu. (ed.). Bosporskiy fenomen: sakral’nyy smysl regiona, pamiatnikov, nakhodok. Ch. 2 (The Bosporus Phenomenon: Sacred Meaning of the Region, Monuments, Finds. Part 2). St. Petersburg: State Hermitage Publ., 107–118 (in Russian).
Kashuba, M. T., Vakhtina, M. Y. 2022. In: Arkheologicheskie vesti (Archaeological News), 35, 272–279 (in Russian).
Kolotukhin, V. A. 2003. Pozdniy bronzovyi vek Kryma (The Late Bronze Age of Crimea). Kiev: “Stilos” Publ. (in Russian).
Kushtan, D. P. 2014. In: Istoriya i arkheologiya Kryma (History and Archaeology of the Crimea), 1. Simferopol, 23–29 (in Russian).
Smekalova, T. N., Kashuba, M. T., Muld, S. A., Lisetsky, F. N., Borisov, A. V., Solomonova, M. Y., Kashirskaya, N. N., Bevan, B. U., Kulkova, M. A., Ocherednoy, A. K. (compl.). 2020. Mezhdisciplinarnye issledovaniya poseleniy epokhi bronzy Severo-Zapadnogo Kryma (Interdisciplinary research on Late Bronze Age settlements in Northwestern Crimea). St. Petersburg: “Aleteya” Publ. (in Russian).
Smekalova, T. N. 2010. Pamyatniki epokhi bronzy i rannego zheleznogo veka na poluostrove Tarkhankut: Katalog (Monuments of the Bronze Age and Early Iron Ages on the Tarkhankut Peninsula: Catalogue). Simferopol: “Dolia” Publ. (in Russian).
Smekalova, T. N. 2018. In: Istoriya i arkheologiya Kryma (History and Archaeology of the Crimea), 7. Simferopol, 45–51, 194–204 (in Russian).
Smekalova, T. N. 2020. In: Smekalova, T. N. (ed.). Mezhdisciplinarnye issledovaniya poseleniy epokhi bronzy Severo- Zapadnogo Kryma (Interdisciplinary research on Late Bronze Age settlements in Northwestern Crimea). St. Petersburg: “Aleteya” Publ., 176–181 (in Russian).
Smekalova, T. N., Kutaisov, V. A. 2017. Arkheologicheskiy atlas Severo-Zapadnogo Kryma. Pozdniy bronzovyi vek. Ranniy zheleznyi vek (Archaeological Atlas of the Northwestern Crimea. Late Bronze Age. Early Iron Age). St. Petersburg: “Aleteya” Publ. (in Russian).
Smekalova, T. N., Kashuba, M. T. 2020. In: Smekalova, T. N. (ed.). Mezhdisciplinarnye issledovaniya poseleniy epokhi bronzy Severo-Zapadnogo Kryma (Interdisciplinary research on Late Bronze Age settlements in Northwestern Crimea). St. Petersburg: “Aleteya” Publ., 26–37 (in Russian).
Smekalova, T. N., Lisetsky, F. N., Kashirskaya, N. N., Borisov, A. N. 2021. In: STRATUM Plus, 2, 109–126 (in Russian).
Toschev, G. N. 2007. Krym v epokhu bronzy (Crimea in Bronze Epoch). Zaporizhzhia: Zaporizhzhia National University (in Russian).
Toschev, G. N., Kashuba, M. T. 2017. In: Vishnyatsky, L. B. (ed.). Neizvestnye stranitsy arkheologii Kryma: ot neandertaltsev do genueztsev (Unknown Pages of Crimean Archaeology: From Neanderthals to Genoese). St. Petersburg: “Nestor-Istoriya” Publ., 40–66 (in Russian).
Bilde, P. G., Attema, P., Winther-Jacobsen, K. (eds.). 2012. Dzharylgach Survey Project. Vol. 2. Aarhus: Aarhus University Press (in English).
Kashuba, M. T., Smekalova, T. N., Kulkova, M. A., Gurov, E. Y. 2021. In: Vestnik of Saint Petersburg University. History, 66 (4), 1270–1295 (in English).
Kulkova, M. A. 2022. In: Minerals, 12 (9), 1075 (in English).
Stolba, V. F., & Andresen, J. 2021. In: Braund, D., Stolba, V. F, Peter, U. (eds.). Environment and Habitation around the Ancient Black Sea. Berlin/Boston: “Walter de Gruyter” Publ., 235–254 (in English).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Марианна Алексеевна Кулькова, Майя Тарасовна Кашуба, Александр Михайлович Кульков, Мария Николаевна Ветрова, Михаил Александрович Стрельцов (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
