Археологиядағы картографиялық зерттеулердің потенциалы
(нақты міндеттер мысалында)
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2023.2.66.75Кілт сөздер:
картография, Итық тауы, Көкшетау төбесі, Имантау, С.У. Ремезов карталары, Тимур жазуы, пирамида, петроглифтерАңдатпа
Автор Ф.И. Страленбергтің жазбасы бойынша шығу тегі Әмір Темірдің әскери жорықтарымен байланысты таудағы жазуы бар пирамида орналасқан Итык тауы жайлы XVII–XVIII ғғ. картографиялық және құжаттық дереккөздер мәліметтерін талдады. Бұл артефактінің бар екендігіне Г.Ф. Миллер күмән тудырып, тексергісі келген еді, алайда экспедиция болмады. ХХ ғ. ортасында Итык тауы Ұлытау шыңдарының бірімен сәйкестендірілді, суреттер туралы мәліметтер Қ.И. Сәтбаев тапқан Әмір Темірдің жазуы бар тас туралы алғашқы ескертуі ретінде қарастырылды. Автор тарихи дереккөздерде берілген ақпараттың сәйкессіздігін дәлелдейді және оның Көкшетау биіктігінің батыс бөлігінде, Қазақстан Республикасының Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы Имантау тауымен сәйкестендіру туралы гипотезаны негіздейді.
Әдебиеттер тізімі
Abil, E. Siberiiskie khany i kalmyki v Severnom Kazakhstanе (Siberian Khans and Kalmyks in Northern Kazakhstan). URL: https://history-state.kz/ru/?ELEMENT_ID=1611 (accessed 12.03.2023) (in Russian).
Atlas Sibiri Semyona Remezova (Atlas of Siberia by Semen Remezov). 1701. In: Pikabu. URL: https://pikabu.ru/story/ atlas_sibiri_semena_remezova_1701_g_8140242 (accessed 12.03.2023) (in Russian).
Bedelbayeva, M. V. 2019. In: Oriental Studies, 3, 367–377 (in Russian).
Beisenov, A. Z., Jumabekova, G. S., Bazarbayeva, G. A. 2017. In: Beisenov, A. Z., Loman, V. G. (eds.). Arkheologicheskoe nasledie Tsentralnogo Kazakhstana: izuchenie i sokhranenie (Archaeological heritage of Central Kazakhstan: study and preservation). In 2 vol. Vol. 1. Almaty: Margulan Institute of Archaeology; “Begazy-Tasmola”, 11–64 (in Russian).
Bondar, L. D., Borodayev, V. B., Valravens, K., Zorin, A. V., Lefeldt, V. F. I. 2022. In: Kunstcamera, 1 (15), 72–98 (in Russian).
Valikhanov, C. C. 1985. Sobranie sochineniy v pyati tomah (Collected works in 5 vol.), 4 / Margulan, A. K. (compl.). Alma-Ata: “Kazahskaya sovetskaya entsiklopediya” Publ. (in Russian).
Erofeeva, I. V. 2011. In: Zhanaev, B. T. (ed.). Istoriya Kazakhstana v dokumentakh i materialakh. Almanakh (History of Kazakhstan in documents and materials. Almanac). Almaty: “LemGO D” Publ., 1, 330–357 (in Russian).
Savelyeva, E. A. Bespyatykh, Y. N., Vozgrin, V. E. (compl.). 1986. Zapiski kapitana F.I. Strahlenberga ob istorii i geografii Rossiiskoi imperii Petra Velikogo. Severo-vostochnaya chast (Captain F.I. Strahlenberg’s notes on the history and geography of the Russian Empire of Peter the Great. Northeastern Part of Europe and Asia). Moscow, Leningrad: Institute of History of the USSR Academy of Sciences (in Russian).
Katanayev, G. E. 1893. Zapiski Zapadno-Sibirskogo otdela Imperatorskogo Russkogo Geograficheskogo Obschestva (Proceedings of the Siberian Department of the Imperial Russian Geographical Society), Vol. 14, Issue 1 (in Russian).
Kolesnik, V. I. 2003. Poslednee velikoe kochevie: Perekhod kalmykov iz Tsentralnoi Azii v Vostochnuyu Evropu i obratno v XVII i XVIII vekakh (The last Great Nomad Migration: The migration of the Kalmyks from Central Asia to Eastern Europe and back in the 17th and 18th centuries). Moscow: “Vostochnaya Literatura” Publ. (in Russian).
Margulan, A. K., Akishev, K. A., Kadyrbayev, M. K., Orazbayev, A. M. 1966. Drevnyaya kultura Tsentralnogo Kazakhstana (Ancient culture of Central Kazakhstan). Alma-Ata: “Nauka” Publ. (in Russian).
Matveyev, A. V., Samigulov, G. K. 2015. In: Tomilov, N. I. (ed.). Integratsiya arkheologicheskikh i etnograficheskikh issledovaniy (Integrating archaeological and ethnographic research). Barnaul; Omsk: “Nauka” Publ., 212–218 (in Russian).
Materialy po istorii russko-mongolskikh otnosheniy (Materials on the history of russian-mongolian relations). 1959. Moscow: “Vostochnaya Literatura” Publ. (in Russian).
Miller, G. F. 1937. Istoriya Sibiri (History of Siberia). Vol. I. Moscow; Leningrad: USSR Academy of Sciences (in Russian).
Miller, G. F. 2000. Istoriya Sibiri (History of Siberia). Vol. II. Moscow: “Vostochnaya Literatura” Publ. (in Russian).
Istoriya Kazakhstana v russkikh istochnikakh (History of Kazakhstan in Russian Sources). 2005. Vol. 1. Almaty: “Daik Press” Publ. (in Russian).
Radlov, V. 1894. In: Materialy po arkheologii Rossii (Materials on archaeology of Russia), Vol. 1, Issue 15. St. Petersburg (in Russian).
Slovtsov, P. Y. 1881. In: Zapiski Zapadno-Sibirskogo otdela IRGO (Proceedings of the Siberian Department of the Imperial Russian Geographical Society), 3, 1–152 (in Russian).
Sydyknazarov, M. K. 2015. Nepreryvnaya gosudarstvennost Kazakhstana v potokе istorii. Kazakhskoe Gosudarstvo na evropeyskikh i amerikanskikh kartakh XVI–XIX vekov. Atlas (Continuous historical statehood of Kazakhstan. Kazakh state on European and American Maps of the 16th–19th centuries. Atlas). Brussels (in Russian).
Tatischev, V. N. 1950. Izbrannye trudy po geografii Rossii (Selected works on the geography of Russia). Moscow: “Geograficheskaya literatura” Publ. (in Russian).
Tatischev, V. N. 1979. Izbrannye proizvedeniya (Selected works). Leningrad: “Nauka” Publ. (in Russian).
Tompiev, M., Uali, M. I. 2015. Epokha obreteniya granits (The era of border acquisition). Almaty: “Idan” Publ. (in Russian).
Rychkov, P. I. (compl.). 1887. Topografiya Orenburgskoy gubernii (Topography of the Orenburg province). Orenburg (in Russian).
Shangin, I. P. 1820. In: Sibirskiy vestnik (Siberian Bulletin), part 9, book 1, 1–40 (in Russian).
Nova Descriptio Geographica Tattariae Magnae: tam orientalis quam occidentalis in particularibus et generalibus territoriis una cum delineatione totius Imperii Russici imprimis Siberiae accurate ostensa. 1730. Stockholm URL: https://www.raremaps.com/gallery/detail/40752ops/nova-descriptiogeographica-tattariae-magnae-tamorientalisstrahlenberg (accessed 12.03.2023) (in English).
Ph. J. von Strahlenberg. 1975. In: Studia uralo-altaica. Vol. 8. URL: https://altaica.ru/LIBRARY/Strahlenberg.pdf (accessed 12.03.2023) (in English).
Remezov, S. U. 1720. Khorograficheskaya kniga (cartographical sketch-book of Siberia). Houghton Library, Harvard University, Cambridge, Mass URL: https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:18273155$135i (accessed 12.03.2023) (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2023 Марина Васильевна Бедельбаева (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
