Есіл археологиялық отрядының 2023 жылы Есіл бойындағы қоныстық құрылымдарды анықтау мақсатында жүргізген зерттеу нәтижелері
DOI:
https://doi.org/10.52967/3007-6528.2024.2.178.191Кілт сөздер:
археология, Солтүстік Қазақстан, Есіл бойы, Есіл ө., археологиялық барлау, қоныстарАңдатпа
Мақалада Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институтының Солтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы Есіл археологиялық отрядының Солтүстік Қазақстан облысының батыс аудандарында жүргізген архивтік және далалық зерттеулерінің негізгі нәтижелері қарастырылады. Қоныстар мен ортағасырлық мәдениеттің басқа да археологиялық кешендерін анықтау жұмыстары екі кезеңмен 2023 жылдың жазы және күзінде жүргізілді. Орта ғасыр археологиясымен жалпылама, ал өте аз санды қоныстармен байланысты зерттеулердің нәтижелерімен егжей-тегжейлі танысу жүзеге асырылды. Зерттеулерді жүргізу үшін ең маңызды микроаймақтар таңдалды. Зерттеулер нәтижесінде табылған негізгі археологиялық ескерткіштер бойынша дайындалған сипаттамалар мен құжаттама ұсынылды. Бұрыннан белгілі ескерткіштердің жағдайы сарапталды. Зерттелген өңірде ортағасырлық қоныстардың өте аз болу себептерін түсіндіретін бірнеше болжам жасалды. Отырықшылық мәдениетті зерттеудің қысқаша тарихы беріліп, ортағасырлардағы Солтүстік Қазақстан туралы дереккөздер келтірілді. Облыстың шығыс бөлігіндегі ортағасырлық ескерткіштер мен қоныстарды мұқият іздеу және сәйкестендіру жұмыстары әлі де жалғасады.
Әдебиеттер тізімі
Abuseitova, M. H., Baranova, Yu. G. 2001. Pismennye istochniki po istorii i kulture Kazahstana i Tsentralnoy Azii v XIII– XVIII vv. (Written sources on the history and culture of Kazakhstan and Central Asia in the 13th 18th centuries). Almaty: “Dayk-Press” Publ. (in Russian).
Abylay kazhy Ramazanov turaly (About Abylai kazhy Ramazanov). URL: https://e-history.kz/kz/news/show/23919 (accessed 29.03.2024) (in Kazakh).
Akishev, K. A. 1972. In: Akishev, K. A. (ed.). Poiski i raskopki v Kazahstane (Surveyings and excavations in Kazakhstan). Alma-Ata: “Nauka” Publ., 31–46 (in Russian).
Akishev, K. A. (ed.)., Ageyeva, Ye. I., Kushayev, G. A., Maksimova, A. G., Senigova, T. N. (compl.). 1960. Arheologicheskaya karta Kazahstana (Archaeological map of Kazakhstan). Alma-Ata: KazSSR Academy of Sciences (in Russian).
Berlina, S. V., Kostomarov, V. M., Popov, N. A. 2013. In Vestnik arheologii, antropologii i etnografii (Bulletin of archaeology anthropology and ethnography) 3 (22), 79–86 (in Russian).
Volkov, I. A. 1965. Ishimskaya step’ (rel’ef i pokrovnye lessovidnye otlozheniya) (Ishim steppe (relief and cover loesslike deposits). Novosibirsk (in Russian).
Gromov, G. G. 1966. Metodika etnograficheskih ekspeditsiy (Methodology of ethnographic expeditions). Moscow: Moscow University (in Russian).
1780. In: Sbornik statej o Sibiri i o prilezhashchih k nej stranah (Collection of articles on Siberia and its surrounding countries). Vol. 59. Part IV, St. Petersburg, 236–262 (in Russian).
Zheleznyakov, B. A., Shayakhmetov, A. H., Iskakov, K. T., Shulga, V. A. 2023. In: Mukhtarova, G. R. (ed.). IV Issykskie chteniya (4th Esik readings). Almaty, 68–81 (in Russian).
Zelenkov, A. S. 2018. In: III Mezhdunarodnyi madyarskiy simpozium po arheologii (3rd International Magyar Symposium on Archaeology). MŐT Kiadványok. Budapesht, 35–45. DOI 10.55722/Arpad.Kiad.2018.6_03 (in Russian).
Kastan’e, I. A. 1910. In: Trudy Orenburgskoy uchenoy arhivnoy komissiiii (Proceedings of the Orenburg Scientific Archival Commission). Issue 22. Orenburg, 92–109 (in Russian).
Muratova, S. R. 2007. In Izvestiya Rossiyskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta im. A.I. Gertsena (News of the A.I. Herzen Russian State Pedagogical University) 36, 86–91 (in Russian).
SA MIA CS MSHE RK. D. 1090: Zdanovich, G. B., Zdanovich, S. Ya., Zaibert, V. F. et al. 1968. In: Otchet ob arheologicheskih issledovaniyah na territorii Severo-Kazahstanskoy oblasti v 1968 g. (Report on archaeological research in the North Kazakhstan region in 1968) (in Russian).
SA MIA CS MSHE RK. D. 1829: Zdanovich, G. B. et al. 1980. Otchet o polevyh arheologicheskih issledovaniyah Uralo-Kazahstanskoy arheologicheskoy expeditsii v 1980 g. (Report on the archaeological field research of the Ural-Kazakh archaeological expedition in 1980) (in Russian).
Petrov, P. N., Kasenalin, A. E., Smagulov, T. N., Yssen, S. G. 2021. In Stratum plus 6, 127–138 (in Russian).
Smagulov, T. N. 2012. Kalbasunskaya bashnya (Kalbasun tower). Almaty (in Russian).
Tizengauzen, V. G. 1884. Sbornik materialov, otnosyashchihsya k istorii Zolotoy Ordy (Collection of materials related to the history of the Golden Horde). Vol. 1. Issue XVI. St. Petersburg: S.G. Stroganov’s Publ. (in Russian).
Sedov, V. V. (ed.). 1987. Finno-ugry i balty v epohu srednevekov’ya (Finno-Ugric and Balts in the Middle Ages). Moscow: “Nauka” Publ. (in Russian).
Khabdulina, M., Koshman, T., Yeginbay, A. 2023. In Kazakstan arheologiyasy (Kazakhstan Archeology) 3 (21), 17– 31 (in Russian).
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2024 Борис Анатольевич Железняков, Анатолий Хайрутдинович Шаяхметов, Каиржан Тулендыевич Искаков (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
